၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီ ၁၂ ရက္ ေဆြးေႏြးပြဲမွ သမၼတဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ လူထုေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္
၂၀၁၅ အဝင္ ပထမဆံုးလတြင္ပင္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတဦးသိန္းစိန္၏ ဗ်ဴဟာအခင္းအက်င္းမ်ားကို ခပ္စိပ္စိပ္ေတြ႕လာရသည္။ ဇန္နဝါရီလ ၁၀ ရက္က ျမစ္ႀကီးနား မေနာပြဲသို႔ ဦးသိန္းစိန္ သြားေရာက္ကာ ျပည္သူလူထုႏွင့္ နီးနီးကပ္ကပ္ ရင္းႏွီးေႏြးေထြးစြာ ဆင္ႏႊဲခဲ့သည္။ ယင္းမတိုင္မီကလည္း ပုဂံတြင္ ကမာၻလွည့္ခရီးသြားမ်ားႏွင့္ စကားစျမည္ေမးျမန္းေျပာဆိုေနပံုမ်ား လူမႈကြန္ယက္စာမ်က္ႏွာမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။
သမၼတ၏ လူထုဆက္ဆံေရး နည္းနာမ်ား ၂၀၁၅ အဝင္တြင္ အရွိန္ျမႇင့္တင္လာသည္။ ထို႔ေနာက္ ဇန္နဝါရီ ၁၂ ရက္တြင္ တိုင္းရင္းသားေရးရာဝန္ႀကီးမ်ား အပါအဝင္ ႏိုင္ငံေရးပါတီ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ဖိတ္ၾကားကာ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးပြဲ တစ္ခု ထပ္မံ ျပဳလုပ္သည္။ ယင္းေဆြးေႏြးပြဲသည္ ပထမ ၁၄ ပြင့္ဆိုင္ဟု အမ်ားက ဝိၿဂိဳဟ္ျပဳၾကသည့္ ေဆြးေႏြးပြဲတုန္းက ကဲ့သို႔ပင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္တို႔ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကၿပီး ၎တုိ႔ႏွစ္ဦး၏ ရင္းႏွီးေႏြးေထြးေသာ ဓာတ္ပံုမ်ား ေဆြးေႏြးပြဲ မစမီကပင္ ပ်ံ႕ႏွံ႕လာခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ေဆြးေႏြးပြဲအၿပီး တက္ေရာက္ခဲ့ၾကသူမ်ား၏ သေဘာထားမွတ္ခ်က္ေပးမႈမ်ားကို ျပန္လည္သိရသည့္အခါတြင္မူ ၂၀၁၅ အဝင္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး အခင္းအက်င္း၏ အားနည္းခ်က္မ်ားကို ထင္ဟပ္လာရသည္။
ေဆြးေႏြးပြဲကို မွတ္ခ်က္ေပးသူမ်ားထဲတြင္ သိသိသာသာ ႏွစ္ဖြဲ႕ကြဲေနသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ သမၼတႏွင့္ နီးစပ္သူမ်ား၊ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို အေကာင္းျမင္သူမ်ားအဖြဲ႕ႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို သံသယျဖင့္ ေစာင့္ၾကည့္သူမ်ားအဖြဲ႕ဟူ၍ျဖစ္သည္။ ျပည္တြင္း ျပည္ပ ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသံုးသပ္သူမ်ား မွတ္ခ်က္ေပးေလ့ရွိသကဲ့သို႔ပင္ သမၼတ၊ ကာခ်ဳပ္ကတစ္ဖက္၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ ဦးေရႊမန္းက တစ္ဖက္ ျဖစ္ေနသည္ကိုလည္း ေတြ႕ျမင္ရသည္။ သမၼတဦးသိန္းစိန္က အားလံုးပါဝင္ေရး (All Inclusive) မူကို လက္ကိုင္ထားသည္ဟု အေၾကာင္းျပကာ အေရးႀကီးသည့္ ႏိုင္ငံေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို လူမ်ားမ်ားပါဝင္ႏိုင္ေအာင္ ယခုလို ေဆြးေႏြးပြဲႀကီးမ်ား က်င္းပေပးသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကမူ ထိေရာက္သည့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ႏိုင္ေရးအတြက္ ေလးပြင့္ဆိုင္ သို႔မဟုတ္ ေျခာက္ပြင့္ဆိုင္ မူကို စြဲၿမဲစြာ ဆုပ္ကိုင္ထားသည္။ တိုင္းရင္းသားပါတီအခ်ိဳ႕က သမၼတ၏ အားလံုးပါဝင္ေရးကို ေထာက္ခံၿပီး တိုင္းျပည္အနာဂတ္ကို ေလးပြင့္ သို႔မဟုတ္ ေျခာက္ပြင့္ႏွင့္ မဆံုးျဖတ္သင့္ဟု ယူဆသည္။ တိုင္းရင္းသားပါတီ အခ်ိဳ႕ကမူ ယခုကဲ့သို႔ အမ်ားစုပါဝင္ေဆြးေႏြးေနလွ်င္ ေယဘုယ်ဆန္ေနမည္ျဖစ္ကာ ဘာအေျဖမွ ထြက္ႏိုင္မည္မဟုတ္ဟု ယံုၾကည္ၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဇန္နဝါရီ ၁၂ ေဆြးေႏြးပြဲကို အေကာင္းျမင္သူမ်ားႏွင့္ အက်ိဳးမရွိဟု ျမင္သူမ်ား ကြဲျပားျခားနားစြာ ရွိေနသည္။
တၿပိဳင္နက္တည္းမွာပင္ ၆၇ ႏွစ္ေျမာက္ လြတ္လပ္ေရးေန႔က သမၼတႏွင့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕မ်ားေတြ႕ဆံုရာတြင္ သမၼတကေရာ၊ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားဘက္မွ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ အျမန္သြားလိုသူအင္အားစုမ်ားကေရာ လာမည့္ ၆၈ ႏွစ္ေျမာက္ ျပည္ေထာင္စုေန႔တြင္ တစ္ႏိုင္ငံလံုးအပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး လက္မွတ္ေရးထုိးၿပီးရန္ ဆႏၵရွိၾကသည္။ သို႔ေသာ္ NCCT အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ ႏိုင္ဟံသာ၊ ခြန္ဥကၠာတို႔ကဲ့သို႔ေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကမူ တစ္ႏိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးလက္မွတ္ထိုးရန္ မျဖစ္ႏိုင္ေသးဟု ဆိုသည္။ ယင္းတို႔မွာ ယခုအစိုးရသက္တမ္းအတြင္း လက္မွတ္ထိုးရန္ တြန္႔ဆုတ္ေနၾကသည့္ အုပ္စုအတြင္း ပါဝင္ေနသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ တစ္ဖြဲ႕ခ်င္းစီအေနျဖင့္ အပစ္ရပ္လက္မွတ္ထုိးထားၿပီးသူမ်ားမွာ တစ္ႏိုင္ငံလံုး အပစ္ရပ္လက္မွတ္ထုိးရန္ အခ်ိန္ထပ္ဆြဲမေနေစခ်င္ေတာ့ေပ။ ထို႔အတူ ေဒသဖြံ႕ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းမ်ား အျမန္အေကာင္အထည္ေဖာ္လိုေသာ၊ စစ္ေဘးဒုကၡသည္မ်ား မ်ားျပားလာသည္ကို မျမင္ေတြ႕လိုေတာ့ေသာ၊ တိုက္ပြဲမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ပြားကာ ေျမျမွဳပ္မိုင္းမ်ား တိုးပြားလာမႈကို မလိုလားေသာ တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ား၊ အင္အားစုမ်ားက အပစ္ရပ္လက္မွတ္ကို ယခုအစိုးရသက္တမ္းတြင္ အျမန္ထိုးကာ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ား အျမန္ဆံုး အစျပဳခ်င္ေနၾကသည္။
ထို႔အတူ သမၼတႀကီးမွ အစ၊ ကာခ်ဳပ္၊ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ဥကၠ႒၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ ႏိုင္ငံေရးအက်ိဳးရွင္မ်ား၊ ျပည္တြင္းျပည္ပ ႏို္င္ငံေရးေလ့လာသံုးသပ္သူမ်ား၊ ႏိုင္ငံေရးစိတ္ဝင္စားသူ ျပည္သူလူထုအဆံုး စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကလွ်က္ရွိသည္မွာ ၂၀၁၅ ေအးေအးေဆးေဆးျဖစ္ေရးပင္။ျမန္မာ့အေရးကၽြမ္းက်င္သူ သတင္းစာဆရာ လယ္ရီဂ်ာကင္က ၂၀၁၅ ေအးေအးေညာင္းေညာင္းျဖစ္ေရးမွာ ေရြးေကာက္ပြဲ လြတ္လပ္၍ တရားမွ်တမႈ ရွိမရွိေပၚတြင္ မူတည္သည္ဟု သံုးသပ္သည္။ ထုိ႔ျပင္ ၎က ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးအခင္းအက်င္းသစ္ (၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲအလြန္)မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ခ်န္ထားခဲ့လို႔ မရေၾကာင္းလည္း ေျပာၾကားသည္။ (Jan 12, 2015 ထုတ္ Messenger ဂ်ာနယ္ပါ အင္တာဗ်ဴး) ၂၀၁၅ အလြန္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးအခင္းအက်င္းသစ္ မည္သို႔ျဖစ္မည္ဆိုသည္ကို ဆံုးျဖတ္ရာတြင္လည္း လူထုေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ အေမရိကန္အပါအဝင္ ႏို္င္ငံတကာကပါ အသိအမွတ္ျပဳထားေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ခ်န္ထားခဲ့၍ မရသည္ကို နားလည္ရေပမည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို သမၼတဦးသိန္းစိန္က ပါတီဥကၠ႒တစ္ဦးအျဖစ္၊ လႊတ္ေတာ္အမတ္တစ္ဦးအျဖစ္သာ အျခားေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ တန္းတူထားရွိေဆြးေႏြးလိုၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကမူ လူထုက အသိအမွတ္ျပဳထားေသာ လူထုဆႏၵကို ထင္ဟပ္ႏိုင္ေသာ လူထုေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးအျဖစ္ ျမန္မာ့ႏို္င္ငံေရးအခင္းအက်င္းသစ္တြင္ အေရးပါေသာေနရာမွ ပါဝင္ေဆြးေႏြးလိုသည္။ တျခားေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ အုတ္ေရာေရာေက်ာက္ေရာေရာ ေဆြးေႏြးရသည္ကို ဘဝင္မက်သည္မွာ ထင္ရွားသည္။ ေယဘုယ်သေဘာဆန္ေနသျဖင့္ အေျဖထြက္မည္မဟုတ္ဟုလည္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုသည္။ ေလးပြင့္ဆိုင္ ေျခာက္ပြင့္ဆိုင္မ်ားကိုသာ ဆုပ္ကိုင္ထားမည္ဟုလည္း ခိုင္မာစြာ ေျပာၾကားသည္။
အေျခအေနမ်ားကို ခ်ိန္ထိုးၾကည့္လွ်င္ ေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦး၏ အထုိင္မ်ားကို ျပတ္သားထင္ရွားစြာ ျမင္ေတြ႕ေနရသည္။ သို႔ေသာ္ ၎တို႔ႏွစ္ဦးလံုးတြင္ ဘံုသေဘာထားမ်ား မရွိသည္ေတာ့ မဟုတ္ေပ။ သမၼတဦးသိန္းစိန္ေရာ လူထုေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ပါ
၁) ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲကို လြတ္လပ္တရားမွ်တ၍ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္းျဖစ္ေစလိုၾကသည္၊
၂) အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးကို ျပင္ႏိုင္သည္မ်ား၊ လြယ္သည္မ်ားကို စတင္ျပင္ဆင္ၿပီး ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို အေျခခံသည္ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ကို တည္ေဆာက္လိုၾကသည္၊
၃) ႏွစ္ေပါင္းေျခာက္ဆယ္ေက်ာ္ အျမစ္တြယ္ေနေသာ ျပည္တြင္းစစ္ကို အဆံုးသတ္ရန္ ႀကိဳးပမ္းလိုၾကသည္၊ (ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတာ့ မရွိေသးေပ)
၄) ျပည္သူလူထု လမ္းေပၚထြက္ကာ ေသြးထြက္သံယိုျဖစ္ေစမည့္ လုပ္ရပ္မ်ိဳးကို ေရွာင္ၾကဥ္လိုၾကသည္၊
၅) ႏို္င္ငံတကာတြင္ ျမန္မာႏို္င္ငံျပန္လည္မ်က္ႏွာေအာက္က် အထီးက်န္ရမည့္အျဖစ္မ်ား မေရာက္ရွိလိုၾကေပ၊
၆) အာဏာျပန္မသိမ္းရန္ အတတ္ႏိုင္ဆံုး (ကိုယ့္နည္းကိုယ့္ဟန္ျဖင့္) ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္လိုၾကသည္။
ထို႔ျပင္ ၎တို႔ႏွစ္ဦးလံုး၏ သက္ဆိုင္ရာ အုပ္ခ်ဳပ္မႈတာဝန္မ်ားတြင္လည္း အားနည္းခ်က္ကိုယ္စီ ရွိေနၾကသည္။ သမၼတဦးသိန္းစိန္မွာ လက္ရွိႏိုင္ငံေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရား၏ အေခါင္အခ်ဳပ္ျဖစ္ၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဝဖန္ခံေနရသလို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း ပြင့္လင္းလာေသာ အေျခအေနတြင္ ၎၏ NLD ပါတီတြင္း စနစ္က်ေသာ၊ စည္းကမ္းရွိေသာ၊ ဗ်ဴဟာေျမာက္ေသာ၊ ခိုင္မာေသာ ဖြဲ႕စည္းပံုကို မတည္ေဆာက္ႏုိင္ေသာေၾကာင့္ ေဝဖန္ခံရမႈမ်ား ရွိသည္။ ဦးသိန္းစိန္ကိုယ္တိုင္တြင္ ၎၏အစိုးရအဖြဲ႕အတြင္း အမာဂိုဏ္းဝင္မ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္၍ မရႏိုင္သလို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွာလည္း ၎ပါတီအတြင္း တရားေသသမားမ်ားကို ခ်ဳပ္ကိုင္ႏိုင္စြမ္း သိပ္မရွိေပ။
အထက္ကဆိုခဲ့ၿပီးသည့္အတိုင္း လက္ရွိျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးတြင္ အေရးႀကီးေသာ ႏိုင္ငံေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားအား ခ်မွတ္ႏိုင္စြမ္း ခ်မွတ္ႏိုင္ခြင့္ရွိသည့္ ေနရာကို ရယူပိုင္ဆိုင္ထားၾကေသာ ေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦးလံုးတြင္ ဘံုသေဘာထားမ်ား၊ ကြဲလြဲေသာသေဘာထားမ်ား၊ အားနည္းခ်က္မ်ားကိုယ္စီရွိၾကသည္။ ကမာၻေပၚမွ မည္သည့္ေခါင္းေဆာင္မွလည္း ျပည့္စံုေကာင္းမြန္သည္ဟူ၍ ရွိႏိုင္မည္ မဟုတ္ေပ။ ျမန္မာ့ေႏြဦးဟု ဝိၿဂိဳဟ္ျပဳၾကေသာ ၂၀၁၁ ေႏွာင္းပိုင္းမွ ၂၀၁၂ တစ္ႏွစ္လံုး၌ အေရွ႕ေတာင္အာရွ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားက ျမန္မာႏို္င္ငံ၏ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကို အားက်ခဲ့ဖူးၾကသည္။ ၂၀၁၂ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ျမန္မာ့ႏို္င္ငံေရးဇာတ္ခံုေပၚ တရားဝင္ျပန္တက္လာသည့္အခါ ႏို္င္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းအားလံုးက ျမန္မာ့ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ သေဘာထားႀကီးမႈ၊ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ႏိုင္မႈအေပၚ အမွတ္ေပးခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံကား ႏို္င္ငံေရးမိုးသက္မုန္တိုင္းၾကားက အၿပီးတိုင္ရုန္းထြက္ႏိုင္ျခင္း မဟုတ္ေပ။ ၂၀၁၃၊ ၂၀၁၄ ႏွစ္မ်ားတြင္ ေအာင္ျမင္မႈမ်ားရွိသလို ဂိုဏ္းဂဏအကြဲမ်ားျဖင့္ တရားေသဝါဒျပန္လည္ေခါင္းေထာင္လာသည္။ အစြဲႀကီးေသာ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး မိုးသက္မုန္တိုင္းက သေဘာထားေပ်ာ့ေျပာင္းသည္ဟု သတ္မွတ္ခံထားရေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကိုပင္ သေဘာထား တင္းမာသည့္အေျခအေနသို႔ တြန္းပို႔လာသည္။
ယခု ၂၀၁၅ ဝင္ၿပီျဖစ္သည္။ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး၏ အေရးအႀကီးဆံုး အလွည့္အေျပာင္းကို ေဖာ္ေဆာင္ရေတာ့မည့္ ႏွစ္ကို ေရာက္ရွိလာၿပီျဖစ္သည္။ ဤႏွစ္တြင္ ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ ဆံုးျဖတ္မႈမွာ အလြန္႔အလြန္ အေရးႀကီးလာသည္။ တစ္ခ်က္မွ အထိအရွမခံ။ ျမန္မာႏို္င္ငံ၏ ကံၾကမၼာသည္ ေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦး၏ လက္ထဲတြင္ ရွိသည္ဟု ဆိုခ်င္သည္။ စကၤာပူႏိုင္ငံ၏ ဖခင္ႀကီးျဖစ္ေသာ လီကြမ္ယုစကားႏွင့္ ေျပာရလွ်င္ “အတူအလုပ္တြဲလုပ္ရန္အတြက္ တစ္ေယာက္ႏွင့္ တစ္ေယာက္ ခ်စ္ေနစရာမလို” ေပ။ ျမန္မာႏိုင္ငံအက်ိဳးကို ေရွ႕ရႈသည့္ ေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦးလံုးသည္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးမိုးသက္မုန္တိုင္းထဲတြင္ ရွင္သန္ႏိုင္ေစရန္ အတူအလုပ္တြဲလုပ္ၾကရန္ မျဖစ္မေနလိုအပ္ပါသည္။
၂၀၁၅ ကိုေအးေအးေညာင္းေညာင္းျဖတ္သန္းၿပီး ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို အေျခခံသည့္ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ကို တည္ေဆာက္ဖို႔အတြက္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးဇာတ္ခံုေပၚတြင္ ဦးသိန္းစိန္သည္လည္း မရွိမျဖစ္၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္လည္း ခ်န္ရစ္ထား၍ မရေသာ အလြန္အေရးႀကီးသည့္ ေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦးပင္ ျဖစ္သည္။ သူတို႔ႏွစ္ဦး မတူသည့္အျမင္မ်ား ေဘးဖယ္၍ ႏိုင္ငံအက်ိဳးအတြက္ ဘံုသေဘာထားမ်ားကို ေဖာ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္သည္။ အပြင့္ဆိုင္မ်ား အျပန္အလွန္ တင္ေနၾကရန္မလိုပါ … ဆုပ္ကိုင္ထားၾကရန္လည္း မလိုပါ … ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးအတြက္ အေျဖသည္ ဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔ မည္ကဲ့သို႔ အလုပ္တြဲလုပ္မည္ဆိုသည့္အေပၚတြင္ တည္မွီေနပါသည္။
Tha Khin
သမၼတ၏ လူထုဆက္ဆံေရး နည္းနာမ်ား ၂၀၁၅ အဝင္တြင္ အရွိန္ျမႇင့္တင္လာသည္။ ထို႔ေနာက္ ဇန္နဝါရီ ၁၂ ရက္တြင္ တိုင္းရင္းသားေရးရာဝန္ႀကီးမ်ား အပါအဝင္ ႏိုင္ငံေရးပါတီ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ဖိတ္ၾကားကာ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးပြဲ တစ္ခု ထပ္မံ ျပဳလုပ္သည္။ ယင္းေဆြးေႏြးပြဲသည္ ပထမ ၁၄ ပြင့္ဆိုင္ဟု အမ်ားက ဝိၿဂိဳဟ္ျပဳၾကသည့္ ေဆြးေႏြးပြဲတုန္းက ကဲ့သို႔ပင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္တို႔ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကၿပီး ၎တုိ႔ႏွစ္ဦး၏ ရင္းႏွီးေႏြးေထြးေသာ ဓာတ္ပံုမ်ား ေဆြးေႏြးပြဲ မစမီကပင္ ပ်ံ႕ႏွံ႕လာခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ေဆြးေႏြးပြဲအၿပီး တက္ေရာက္ခဲ့ၾကသူမ်ား၏ သေဘာထားမွတ္ခ်က္ေပးမႈမ်ားကို ျပန္လည္သိရသည့္အခါတြင္မူ ၂၀၁၅ အဝင္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး အခင္းအက်င္း၏ အားနည္းခ်က္မ်ားကို ထင္ဟပ္လာရသည္။
ေဆြးေႏြးပြဲကို မွတ္ခ်က္ေပးသူမ်ားထဲတြင္ သိသိသာသာ ႏွစ္ဖြဲ႕ကြဲေနသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ သမၼတႏွင့္ နီးစပ္သူမ်ား၊ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို အေကာင္းျမင္သူမ်ားအဖြဲ႕ႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို သံသယျဖင့္ ေစာင့္ၾကည့္သူမ်ားအဖြဲ႕ဟူ၍ျဖစ္သည္။ ျပည္တြင္း ျပည္ပ ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသံုးသပ္သူမ်ား မွတ္ခ်က္ေပးေလ့ရွိသကဲ့သို႔ပင္ သမၼတ၊ ကာခ်ဳပ္ကတစ္ဖက္၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ ဦးေရႊမန္းက တစ္ဖက္ ျဖစ္ေနသည္ကိုလည္း ေတြ႕ျမင္ရသည္။ သမၼတဦးသိန္းစိန္က အားလံုးပါဝင္ေရး (All Inclusive) မူကို လက္ကိုင္ထားသည္ဟု အေၾကာင္းျပကာ အေရးႀကီးသည့္ ႏိုင္ငံေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို လူမ်ားမ်ားပါဝင္ႏိုင္ေအာင္ ယခုလို ေဆြးေႏြးပြဲႀကီးမ်ား က်င္းပေပးသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကမူ ထိေရာက္သည့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ႏိုင္ေရးအတြက္ ေလးပြင့္ဆိုင္ သို႔မဟုတ္ ေျခာက္ပြင့္ဆိုင္ မူကို စြဲၿမဲစြာ ဆုပ္ကိုင္ထားသည္။ တိုင္းရင္းသားပါတီအခ်ိဳ႕က သမၼတ၏ အားလံုးပါဝင္ေရးကို ေထာက္ခံၿပီး တိုင္းျပည္အနာဂတ္ကို ေလးပြင့္ သို႔မဟုတ္ ေျခာက္ပြင့္ႏွင့္ မဆံုးျဖတ္သင့္ဟု ယူဆသည္။ တိုင္းရင္းသားပါတီ အခ်ိဳ႕ကမူ ယခုကဲ့သို႔ အမ်ားစုပါဝင္ေဆြးေႏြးေနလွ်င္ ေယဘုယ်ဆန္ေနမည္ျဖစ္ကာ ဘာအေျဖမွ ထြက္ႏိုင္မည္မဟုတ္ဟု ယံုၾကည္ၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဇန္နဝါရီ ၁၂ ေဆြးေႏြးပြဲကို အေကာင္းျမင္သူမ်ားႏွင့္ အက်ိဳးမရွိဟု ျမင္သူမ်ား ကြဲျပားျခားနားစြာ ရွိေနသည္။
တၿပိဳင္နက္တည္းမွာပင္ ၆၇ ႏွစ္ေျမာက္ လြတ္လပ္ေရးေန႔က သမၼတႏွင့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕မ်ားေတြ႕ဆံုရာတြင္ သမၼတကေရာ၊ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားဘက္မွ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ အျမန္သြားလိုသူအင္အားစုမ်ားကေရာ လာမည့္ ၆၈ ႏွစ္ေျမာက္ ျပည္ေထာင္စုေန႔တြင္ တစ္ႏိုင္ငံလံုးအပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး လက္မွတ္ေရးထုိးၿပီးရန္ ဆႏၵရွိၾကသည္။ သို႔ေသာ္ NCCT အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ ႏိုင္ဟံသာ၊ ခြန္ဥကၠာတို႔ကဲ့သို႔ေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကမူ တစ္ႏိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးလက္မွတ္ထိုးရန္ မျဖစ္ႏိုင္ေသးဟု ဆိုသည္။ ယင္းတို႔မွာ ယခုအစိုးရသက္တမ္းအတြင္း လက္မွတ္ထိုးရန္ တြန္႔ဆုတ္ေနၾကသည့္ အုပ္စုအတြင္း ပါဝင္ေနသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ တစ္ဖြဲ႕ခ်င္းစီအေနျဖင့္ အပစ္ရပ္လက္မွတ္ထုိးထားၿပီးသူမ်ားမွာ တစ္ႏိုင္ငံလံုး အပစ္ရပ္လက္မွတ္ထုိးရန္ အခ်ိန္ထပ္ဆြဲမေနေစခ်င္ေတာ့ေပ။ ထို႔အတူ ေဒသဖြံ႕ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းမ်ား အျမန္အေကာင္အထည္ေဖာ္လိုေသာ၊ စစ္ေဘးဒုကၡသည္မ်ား မ်ားျပားလာသည္ကို မျမင္ေတြ႕လိုေတာ့ေသာ၊ တိုက္ပြဲမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ပြားကာ ေျမျမွဳပ္မိုင္းမ်ား တိုးပြားလာမႈကို မလိုလားေသာ တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ား၊ အင္အားစုမ်ားက အပစ္ရပ္လက္မွတ္ကို ယခုအစိုးရသက္တမ္းတြင္ အျမန္ထိုးကာ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ား အျမန္ဆံုး အစျပဳခ်င္ေနၾကသည္။
ထို႔အတူ သမၼတႀကီးမွ အစ၊ ကာခ်ဳပ္၊ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ဥကၠ႒၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ ႏိုင္ငံေရးအက်ိဳးရွင္မ်ား၊ ျပည္တြင္းျပည္ပ ႏို္င္ငံေရးေလ့လာသံုးသပ္သူမ်ား၊ ႏိုင္ငံေရးစိတ္ဝင္စားသူ ျပည္သူလူထုအဆံုး စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကလွ်က္ရွိသည္မွာ ၂၀၁၅ ေအးေအးေဆးေဆးျဖစ္ေရးပင္။ျမန္မာ့အေရးကၽြမ္းက်င္သူ သတင္းစာဆရာ လယ္ရီဂ်ာကင္က ၂၀၁၅ ေအးေအးေညာင္းေညာင္းျဖစ္ေရးမွာ ေရြးေကာက္ပြဲ လြတ္လပ္၍ တရားမွ်တမႈ ရွိမရွိေပၚတြင္ မူတည္သည္ဟု သံုးသပ္သည္။ ထုိ႔ျပင္ ၎က ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးအခင္းအက်င္းသစ္ (၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲအလြန္)မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ခ်န္ထားခဲ့လို႔ မရေၾကာင္းလည္း ေျပာၾကားသည္။ (Jan 12, 2015 ထုတ္ Messenger ဂ်ာနယ္ပါ အင္တာဗ်ဴး) ၂၀၁၅ အလြန္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးအခင္းအက်င္းသစ္ မည္သို႔ျဖစ္မည္ဆိုသည္ကို ဆံုးျဖတ္ရာတြင္လည္း လူထုေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ အေမရိကန္အပါအဝင္ ႏို္င္ငံတကာကပါ အသိအမွတ္ျပဳထားေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ခ်န္ထားခဲ့၍ မရသည္ကို နားလည္ရေပမည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို သမၼတဦးသိန္းစိန္က ပါတီဥကၠ႒တစ္ဦးအျဖစ္၊ လႊတ္ေတာ္အမတ္တစ္ဦးအျဖစ္သာ အျခားေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ တန္းတူထားရွိေဆြးေႏြးလိုၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကမူ လူထုက အသိအမွတ္ျပဳထားေသာ လူထုဆႏၵကို ထင္ဟပ္ႏိုင္ေသာ လူထုေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးအျဖစ္ ျမန္မာ့ႏို္င္ငံေရးအခင္းအက်င္းသစ္တြင္ အေရးပါေသာေနရာမွ ပါဝင္ေဆြးေႏြးလိုသည္။ တျခားေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ အုတ္ေရာေရာေက်ာက္ေရာေရာ ေဆြးေႏြးရသည္ကို ဘဝင္မက်သည္မွာ ထင္ရွားသည္။ ေယဘုယ်သေဘာဆန္ေနသျဖင့္ အေျဖထြက္မည္မဟုတ္ဟုလည္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုသည္။ ေလးပြင့္ဆိုင္ ေျခာက္ပြင့္ဆိုင္မ်ားကိုသာ ဆုပ္ကိုင္ထားမည္ဟုလည္း ခိုင္မာစြာ ေျပာၾကားသည္။
အေျခအေနမ်ားကို ခ်ိန္ထိုးၾကည့္လွ်င္ ေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦး၏ အထုိင္မ်ားကို ျပတ္သားထင္ရွားစြာ ျမင္ေတြ႕ေနရသည္။ သို႔ေသာ္ ၎တို႔ႏွစ္ဦးလံုးတြင္ ဘံုသေဘာထားမ်ား မရွိသည္ေတာ့ မဟုတ္ေပ။ သမၼတဦးသိန္းစိန္ေရာ လူထုေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ပါ
၁) ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲကို လြတ္လပ္တရားမွ်တ၍ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္းျဖစ္ေစလိုၾကသည္၊
၂) အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးကို ျပင္ႏိုင္သည္မ်ား၊ လြယ္သည္မ်ားကို စတင္ျပင္ဆင္ၿပီး ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို အေျခခံသည္ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ကို တည္ေဆာက္လိုၾကသည္၊
၃) ႏွစ္ေပါင္းေျခာက္ဆယ္ေက်ာ္ အျမစ္တြယ္ေနေသာ ျပည္တြင္းစစ္ကို အဆံုးသတ္ရန္ ႀကိဳးပမ္းလိုၾကသည္၊ (ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတာ့ မရွိေသးေပ)
၄) ျပည္သူလူထု လမ္းေပၚထြက္ကာ ေသြးထြက္သံယိုျဖစ္ေစမည့္ လုပ္ရပ္မ်ိဳးကို ေရွာင္ၾကဥ္လိုၾကသည္၊
၅) ႏို္င္ငံတကာတြင္ ျမန္မာႏို္င္ငံျပန္လည္မ်က္ႏွာေအာက္က် အထီးက်န္ရမည့္အျဖစ္မ်ား မေရာက္ရွိလိုၾကေပ၊
၆) အာဏာျပန္မသိမ္းရန္ အတတ္ႏိုင္ဆံုး (ကိုယ့္နည္းကိုယ့္ဟန္ျဖင့္) ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္လိုၾကသည္။
ထို႔ျပင္ ၎တို႔ႏွစ္ဦးလံုး၏ သက္ဆိုင္ရာ အုပ္ခ်ဳပ္မႈတာဝန္မ်ားတြင္လည္း အားနည္းခ်က္ကိုယ္စီ ရွိေနၾကသည္။ သမၼတဦးသိန္းစိန္မွာ လက္ရွိႏိုင္ငံေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရား၏ အေခါင္အခ်ဳပ္ျဖစ္ၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဝဖန္ခံေနရသလို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း ပြင့္လင္းလာေသာ အေျခအေနတြင္ ၎၏ NLD ပါတီတြင္း စနစ္က်ေသာ၊ စည္းကမ္းရွိေသာ၊ ဗ်ဴဟာေျမာက္ေသာ၊ ခိုင္မာေသာ ဖြဲ႕စည္းပံုကို မတည္ေဆာက္ႏုိင္ေသာေၾကာင့္ ေဝဖန္ခံရမႈမ်ား ရွိသည္။ ဦးသိန္းစိန္ကိုယ္တိုင္တြင္ ၎၏အစိုးရအဖြဲ႕အတြင္း အမာဂိုဏ္းဝင္မ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္၍ မရႏိုင္သလို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွာလည္း ၎ပါတီအတြင္း တရားေသသမားမ်ားကို ခ်ဳပ္ကိုင္ႏိုင္စြမ္း သိပ္မရွိေပ။
အထက္ကဆိုခဲ့ၿပီးသည့္အတိုင္း လက္ရွိျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးတြင္ အေရးႀကီးေသာ ႏိုင္ငံေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားအား ခ်မွတ္ႏိုင္စြမ္း ခ်မွတ္ႏိုင္ခြင့္ရွိသည့္ ေနရာကို ရယူပိုင္ဆိုင္ထားၾကေသာ ေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦးလံုးတြင္ ဘံုသေဘာထားမ်ား၊ ကြဲလြဲေသာသေဘာထားမ်ား၊ အားနည္းခ်က္မ်ားကိုယ္စီရွိၾကသည္။ ကမာၻေပၚမွ မည္သည့္ေခါင္းေဆာင္မွလည္း ျပည့္စံုေကာင္းမြန္သည္ဟူ၍ ရွိႏိုင္မည္ မဟုတ္ေပ။ ျမန္မာ့ေႏြဦးဟု ဝိၿဂိဳဟ္ျပဳၾကေသာ ၂၀၁၁ ေႏွာင္းပိုင္းမွ ၂၀၁၂ တစ္ႏွစ္လံုး၌ အေရွ႕ေတာင္အာရွ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားက ျမန္မာႏို္င္ငံ၏ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကို အားက်ခဲ့ဖူးၾကသည္။ ၂၀၁၂ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ျမန္မာ့ႏို္င္ငံေရးဇာတ္ခံုေပၚ တရားဝင္ျပန္တက္လာသည့္အခါ ႏို္င္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းအားလံုးက ျမန္မာ့ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ သေဘာထားႀကီးမႈ၊ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ႏိုင္မႈအေပၚ အမွတ္ေပးခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံကား ႏို္င္ငံေရးမိုးသက္မုန္တိုင္းၾကားက အၿပီးတိုင္ရုန္းထြက္ႏိုင္ျခင္း မဟုတ္ေပ။ ၂၀၁၃၊ ၂၀၁၄ ႏွစ္မ်ားတြင္ ေအာင္ျမင္မႈမ်ားရွိသလို ဂိုဏ္းဂဏအကြဲမ်ားျဖင့္ တရားေသဝါဒျပန္လည္ေခါင္းေထာင္လာသည္။ အစြဲႀကီးေသာ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး မိုးသက္မုန္တိုင္းက သေဘာထားေပ်ာ့ေျပာင္းသည္ဟု သတ္မွတ္ခံထားရေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကိုပင္ သေဘာထား တင္းမာသည့္အေျခအေနသို႔ တြန္းပို႔လာသည္။
ယခု ၂၀၁၅ ဝင္ၿပီျဖစ္သည္။ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး၏ အေရးအႀကီးဆံုး အလွည့္အေျပာင္းကို ေဖာ္ေဆာင္ရေတာ့မည့္ ႏွစ္ကို ေရာက္ရွိလာၿပီျဖစ္သည္။ ဤႏွစ္တြင္ ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ ဆံုးျဖတ္မႈမွာ အလြန္႔အလြန္ အေရးႀကီးလာသည္။ တစ္ခ်က္မွ အထိအရွမခံ။ ျမန္မာႏို္င္ငံ၏ ကံၾကမၼာသည္ ေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦး၏ လက္ထဲတြင္ ရွိသည္ဟု ဆိုခ်င္သည္။ စကၤာပူႏိုင္ငံ၏ ဖခင္ႀကီးျဖစ္ေသာ လီကြမ္ယုစကားႏွင့္ ေျပာရလွ်င္ “အတူအလုပ္တြဲလုပ္ရန္အတြက္ တစ္ေယာက္ႏွင့္ တစ္ေယာက္ ခ်စ္ေနစရာမလို” ေပ။ ျမန္မာႏိုင္ငံအက်ိဳးကို ေရွ႕ရႈသည့္ ေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦးလံုးသည္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးမိုးသက္မုန္တိုင္းထဲတြင္ ရွင္သန္ႏိုင္ေစရန္ အတူအလုပ္တြဲလုပ္ၾကရန္ မျဖစ္မေနလိုအပ္ပါသည္။
၂၀၁၅ ကိုေအးေအးေညာင္းေညာင္းျဖတ္သန္းၿပီး ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို အေျခခံသည့္ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ကို တည္ေဆာက္ဖို႔အတြက္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးဇာတ္ခံုေပၚတြင္ ဦးသိန္းစိန္သည္လည္း မရွိမျဖစ္၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္လည္း ခ်န္ရစ္ထား၍ မရေသာ အလြန္အေရးႀကီးသည့္ ေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦးပင္ ျဖစ္သည္။ သူတို႔ႏွစ္ဦး မတူသည့္အျမင္မ်ား ေဘးဖယ္၍ ႏိုင္ငံအက်ိဳးအတြက္ ဘံုသေဘာထားမ်ားကို ေဖာ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္သည္။ အပြင့္ဆိုင္မ်ား အျပန္အလွန္ တင္ေနၾကရန္မလိုပါ … ဆုပ္ကိုင္ထားၾကရန္လည္း မလိုပါ … ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးအတြက္ အေျဖသည္ ဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔ မည္ကဲ့သို႔ အလုပ္တြဲလုပ္မည္ဆိုသည့္အေပၚတြင္ တည္မွီေနပါသည္။
Tha Khin