…………
“ မင္းနဲ႔ငါက ငယ္ငယ္ကတည္းကေပါင္းလာတဲ့သူေတြဆုိေတာ့ အားမနာတမ္းေျပာရဦးမယ္”
သူကသူ႔အျပစ္ေတြအတြက္ ဘာမွခြန္းတုံ႔ျပန္ျခင္းမရွိ။ ၿငိမ္ေနသည္။
“ မင္းလုပ္ရပ္ေတြကုိရပ္တန္းက ရပ္ရင္ေကာင္းမယ္၊ ရုိးရိုးသားသားရတဲ့ ေငြကုိပဲ လုိခ်င္စမ္းပါကြာ၊ မင္းအလုပ္ကရတဲ့ေငြက မ်ားတယ္ဆုိေပမယ့္ မင္းေနရတဲ့ ထိတ္လန႔္မႈနဲ႔က မကာမိပါဘူး ”
“ ေအးပါကြာ ေအးပါ ”
သူဒါပဲေျပာၿပီး ေက်ာခုိင္းထြက္သြားသည္။
ကၽြန္ေတာ္ေျပာၿပီး တစ္ပတ္ေလာက္အၾကာမွာ အဖမ္းခံရေၾကာင္း ၾကားသိလုိက္ရသည္။ ကၽြန္ေတာ္ စိတ္မေကာင္းျဖစ္မိသည္။ သူႏွင့္ ကၽြန္ေတာ္က ငယ္စဥ္ကတည္းကေပါင္းသင္းလာၾကသူေတြ ျဖစ္သည္။ ေျပာစရာရွိတာေတြကို ညီအစ္ကုိးရင္းပမာ ေျပာၾကဆုိၾကသည္။
ေျပာမနာဆုိမနာေတြေပါ့။
………….
ကၽြန္ေတာ့္အေတြ႕အႀကံဳမ်ားတြင္ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာမ်ားက ျပန္မေျပာ၊ နားမေထာင္သူေတြကုိ ေတြ႕ခဲ့ဖူးသည္။
သူ႔ကုိေျပာလွ်င္ေတာ့ ဘာမွမေျပာ၊ ေျပာတဲ့စကားကုိလည္း သူနားေထာင္ျခင္းမရွိပဲ လုပ္ခ်င္ရာ လုပ္တတ္ၾကသူေတြမ်ားစြာရွိသည္။
လူေတြမွာ သူႏွင့္ဆက္စပ္သည့္ မာနေလးမ်ားရွိေနတတ္သည္။ ရွိေနေသာ မာနမ်ားကုိ အသုံးခ် တတ္လွ်င္ေတာ့ အျမင့္ဆုံးကုိေရာက္ရွိသြားတတ္သည္။
သုိ႔ေသာ္ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာသူမ်ားက ဆတ္ဆတ္မွကုိ အထိမခံႏုိင္ၾက။ ေျမြေပြးမ်ားလုိ ထိလုိက္သည္ႏွင့္ ပါးျပင္းေထာင္ၿပီးၿပီ။
တစ္ခ်ိဳ႕ေသာသူမ်ားကေတာ့ ကုိယ့္အမွားကုိ သိသည္။ တစ္ဦးတစ္ေယာက္က ေျပာလုိက္သည့္ စကားကုိ နာတတ္ၿပီး ေကာင္းမြန္ေအာင္ ျပဳျပင္သြားၾကသည္။
…………
မဂၤလာတရားေတာ္တြင္ “ ေသာ၀စႆတာ ” ေျပာဆုိဆုံးမလြယ္ကူျခင္းသည္ မဂၤလာတရား ျဖစ္သည္ဟု ေဟာျမြက္ထားပါသည္။
ဆုံးမနာယူလြယ္တတ္မႈသည္ ဘ၀၏ တက္လမ္းျဖစ္သည္။ လူႀကီးသူမမ်ား၊ မိမိထက္ အေတြ႕ အႀကံဳရင့္က်က္သူမ်ားက မိမိအား ေျပာဆုိဆုံးမလွ်င္ ကုိယ့္မာနက ေဘးဖယ္ထားသင့္တယ္။
သုိ႔မဟုတ္က သူက ဘာမလုိ႔လဲဆုိသည့္ စိတ္၀င္လာက ဆုံးမစကားကုိပယ္ျပစ္တတ္ၾကသည္။
အေသာကေက်ာက္စာတြင္ “ ကာယာနံေမ၀ ေဒခတိ- လူေတြဟာကုိယ္လုပ္တဲ့ဟာဆုိရင္ အေကာင္းခ်ည္း ထင္ၾကတယ္ ” လုိ႔ဆုိပါသည္။
ဒီေတာ့ ကုိယ့္အျပစ္၊ ကုိယ့္အားနည္းခ်က္ မျမင္ႏုိင္ေတာ့ပါ။ ကုိယ့္အျပစ္၊ အားနည္းခ်က္ကုိ ေဘးမွ ျမင္သိႏုိင္သူတစ္ေယာက္ေယာက္က ကုိယ့္အား ေၾကာင္းက်ိဳးျပလမ္းညႊန္လာလွ်င္ အျမန္ဆုံး ျပဳျပင္သင့္သည္။
တစ္ခါက အရွင္သာရိပုတၲရာမေထရ္ျမတ္ႀကီး သကၤန္းရံုစဥ္ ေအာက္သကၤန္းနားက နည္းနည္း အစြန္းထြက္လ်က္ရွိပါတယ္။
ကုိရင္ငယ္တစ္ပါးက ျမင္ၿပီး “ အရွင္ဘုရား သကၤန္းအစက မညီပဲ၊ အစထြက္ေနပါတယ္ဘုရား။” ဆုိေတာ့ အရွင္သာရိပုတၱရာျမတ္ႀကီးက ခ်က္ျခင္းပဲ သကၤန္းကုိ ျပင္ရုံခဲ့ပါတယ္။
ထုိ႔အတူ ရွင္ရာဟုလာဆုိတဲ့ ကုိရင္ေလးက သဲကုိ လက္နဲ႔ဆုပ္ၿပီး “ဤသဲလုံးႏွင့္အမွ် ငါ့ကုိ ဆုံးမ မည့္သူရလွ်င္ ေကာင္းေလစြ ” လုိ႔လည္း ဆုေတာင္းေလ့ရွိပါသတဲ့။
ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ကေတာ့ ကုိယ့္ကုိဆုံးမလာလွ်င္ မႀကိဳက္တတ္သလုိ သူမ်ားကုိ ေျပာဆုိဖုိ႔ကေတာ့ ၀န္မေလးတတ္ပါဘူး။ တစ္ဘက္သားအေပၚ ဆရာႀကီးလုပ္ခ်င္တဲ့ေရာဂါကလည္း ထၾကြေနတတ္ပါ ေသးတယ္။
…………….
ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အခ်င္းခ်င္း မိတ္ေဆြျဖစ္ေစ၊ သူငယ္ခ်င္းျဖစ္ေစ၊ ညီအစ္ကုိေမာင္ႏွမ ေဆြမ်ိဳးျဖစ္ေစ ေျပာမနာ ဆုိမနာ ခင္မင္ၾကသူေတြ ရွိပါလိမ့္မည္။
ဒီအခါ ေျပာစရာရွိတာေတြကုိ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းသာ ေျပာတတ္ဆုိတတ္ၾကသည္။
သုိ႔ေသာ္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ဘ၀တက္လမ္းအတြက္လည္းေကာင္း၊ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ က်ဴးလြန္ခဲ့ေသာ အမွားမ်ားအတြက္လည္းေကာင္း၊ လုပ္ေဆာင္ေနေသာ လမ္းမွားမ်ားအတြက္လည္းေကာင္း ထုိအရာ မ်ားကို ေထာက္ျပသူ၊ ညႊန္ျပသူမ်ား၏ စကားကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔နာယူတတ္ရမည္။
ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အတြက္ ဆဲဆုိသည္ျဖစ္ေစ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ကုိေျပာလွ်င္ နာတတ္ရမည္။ ထုိ နာတတ္ ေသာစိတ္ျဖင့္ အျမင့္သုိ႔ေရာက္ေအာင္ တက္လွမ္းရမည္။
ေျပာနာဆိုနာ ဖို႔ လုိအပ္မည္ျဖစ္ပါေတာ့သည္။
“ မင္းနဲ႔ငါက ငယ္ငယ္ကတည္းကေပါင္းလာတဲ့သူေတြဆုိေတာ့ အားမနာတမ္းေျပာရဦးမယ္”
သူကသူ႔အျပစ္ေတြအတြက္ ဘာမွခြန္းတုံ႔ျပန္ျခင္းမရွိ။ ၿငိမ္ေနသည္။
“ မင္းလုပ္ရပ္ေတြကုိရပ္တန္းက ရပ္ရင္ေကာင္းမယ္၊ ရုိးရိုးသားသားရတဲ့ ေငြကုိပဲ လုိခ်င္စမ္းပါကြာ၊ မင္းအလုပ္ကရတဲ့ေငြက မ်ားတယ္ဆုိေပမယ့္ မင္းေနရတဲ့ ထိတ္လန႔္မႈနဲ႔က မကာမိပါဘူး ”
“ ေအးပါကြာ ေအးပါ ”
သူဒါပဲေျပာၿပီး ေက်ာခုိင္းထြက္သြားသည္။
ကၽြန္ေတာ္ေျပာၿပီး တစ္ပတ္ေလာက္အၾကာမွာ အဖမ္းခံရေၾကာင္း ၾကားသိလုိက္ရသည္။ ကၽြန္ေတာ္ စိတ္မေကာင္းျဖစ္မိသည္။ သူႏွင့္ ကၽြန္ေတာ္က ငယ္စဥ္ကတည္းကေပါင္းသင္းလာၾကသူေတြ ျဖစ္သည္။ ေျပာစရာရွိတာေတြကို ညီအစ္ကုိးရင္းပမာ ေျပာၾကဆုိၾကသည္။
ေျပာမနာဆုိမနာေတြေပါ့။
………….
ကၽြန္ေတာ့္အေတြ႕အႀကံဳမ်ားတြင္ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာမ်ားက ျပန္မေျပာ၊ နားမေထာင္သူေတြကုိ ေတြ႕ခဲ့ဖူးသည္။
သူ႔ကုိေျပာလွ်င္ေတာ့ ဘာမွမေျပာ၊ ေျပာတဲ့စကားကုိလည္း သူနားေထာင္ျခင္းမရွိပဲ လုပ္ခ်င္ရာ လုပ္တတ္ၾကသူေတြမ်ားစြာရွိသည္။
လူေတြမွာ သူႏွင့္ဆက္စပ္သည့္ မာနေလးမ်ားရွိေနတတ္သည္။ ရွိေနေသာ မာနမ်ားကုိ အသုံးခ် တတ္လွ်င္ေတာ့ အျမင့္ဆုံးကုိေရာက္ရွိသြားတတ္သည္။
သုိ႔ေသာ္ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာသူမ်ားက ဆတ္ဆတ္မွကုိ အထိမခံႏုိင္ၾက။ ေျမြေပြးမ်ားလုိ ထိလုိက္သည္ႏွင့္ ပါးျပင္းေထာင္ၿပီးၿပီ။
တစ္ခ်ိဳ႕ေသာသူမ်ားကေတာ့ ကုိယ့္အမွားကုိ သိသည္။ တစ္ဦးတစ္ေယာက္က ေျပာလုိက္သည့္ စကားကုိ နာတတ္ၿပီး ေကာင္းမြန္ေအာင္ ျပဳျပင္သြားၾကသည္။
…………
မဂၤလာတရားေတာ္တြင္ “ ေသာ၀စႆတာ ” ေျပာဆုိဆုံးမလြယ္ကူျခင္းသည္ မဂၤလာတရား ျဖစ္သည္ဟု ေဟာျမြက္ထားပါသည္။
ဆုံးမနာယူလြယ္တတ္မႈသည္ ဘ၀၏ တက္လမ္းျဖစ္သည္။ လူႀကီးသူမမ်ား၊ မိမိထက္ အေတြ႕ အႀကံဳရင့္က်က္သူမ်ားက မိမိအား ေျပာဆုိဆုံးမလွ်င္ ကုိယ့္မာနက ေဘးဖယ္ထားသင့္တယ္။
သုိ႔မဟုတ္က သူက ဘာမလုိ႔လဲဆုိသည့္ စိတ္၀င္လာက ဆုံးမစကားကုိပယ္ျပစ္တတ္ၾကသည္။
အေသာကေက်ာက္စာတြင္ “ ကာယာနံေမ၀ ေဒခတိ- လူေတြဟာကုိယ္လုပ္တဲ့ဟာဆုိရင္ အေကာင္းခ်ည္း ထင္ၾကတယ္ ” လုိ႔ဆုိပါသည္။
ဒီေတာ့ ကုိယ့္အျပစ္၊ ကုိယ့္အားနည္းခ်က္ မျမင္ႏုိင္ေတာ့ပါ။ ကုိယ့္အျပစ္၊ အားနည္းခ်က္ကုိ ေဘးမွ ျမင္သိႏုိင္သူတစ္ေယာက္ေယာက္က ကုိယ့္အား ေၾကာင္းက်ိဳးျပလမ္းညႊန္လာလွ်င္ အျမန္ဆုံး ျပဳျပင္သင့္သည္။
တစ္ခါက အရွင္သာရိပုတၲရာမေထရ္ျမတ္ႀကီး သကၤန္းရံုစဥ္ ေအာက္သကၤန္းနားက နည္းနည္း အစြန္းထြက္လ်က္ရွိပါတယ္။
ကုိရင္ငယ္တစ္ပါးက ျမင္ၿပီး “ အရွင္ဘုရား သကၤန္းအစက မညီပဲ၊ အစထြက္ေနပါတယ္ဘုရား။” ဆုိေတာ့ အရွင္သာရိပုတၱရာျမတ္ႀကီးက ခ်က္ျခင္းပဲ သကၤန္းကုိ ျပင္ရုံခဲ့ပါတယ္။
ထုိ႔အတူ ရွင္ရာဟုလာဆုိတဲ့ ကုိရင္ေလးက သဲကုိ လက္နဲ႔ဆုပ္ၿပီး “ဤသဲလုံးႏွင့္အမွ် ငါ့ကုိ ဆုံးမ မည့္သူရလွ်င္ ေကာင္းေလစြ ” လုိ႔လည္း ဆုေတာင္းေလ့ရွိပါသတဲ့။
ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ကေတာ့ ကုိယ့္ကုိဆုံးမလာလွ်င္ မႀကိဳက္တတ္သလုိ သူမ်ားကုိ ေျပာဆုိဖုိ႔ကေတာ့ ၀န္မေလးတတ္ပါဘူး။ တစ္ဘက္သားအေပၚ ဆရာႀကီးလုပ္ခ်င္တဲ့ေရာဂါကလည္း ထၾကြေနတတ္ပါ ေသးတယ္။
…………….
ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အခ်င္းခ်င္း မိတ္ေဆြျဖစ္ေစ၊ သူငယ္ခ်င္းျဖစ္ေစ၊ ညီအစ္ကုိေမာင္ႏွမ ေဆြမ်ိဳးျဖစ္ေစ ေျပာမနာ ဆုိမနာ ခင္မင္ၾကသူေတြ ရွိပါလိမ့္မည္။
ဒီအခါ ေျပာစရာရွိတာေတြကုိ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းသာ ေျပာတတ္ဆုိတတ္ၾကသည္။
သုိ႔ေသာ္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ဘ၀တက္လမ္းအတြက္လည္းေကာင္း၊ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ က်ဴးလြန္ခဲ့ေသာ အမွားမ်ားအတြက္လည္းေကာင္း၊ လုပ္ေဆာင္ေနေသာ လမ္းမွားမ်ားအတြက္လည္းေကာင္း ထုိအရာ မ်ားကို ေထာက္ျပသူ၊ ညႊန္ျပသူမ်ား၏ စကားကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔နာယူတတ္ရမည္။
ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အတြက္ ဆဲဆုိသည္ျဖစ္ေစ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ကုိေျပာလွ်င္ နာတတ္ရမည္။ ထုိ နာတတ္ ေသာစိတ္ျဖင့္ အျမင့္သုိ႔ေရာက္ေအာင္ တက္လွမ္းရမည္။
ေျပာနာဆိုနာ ဖို႔ လုိအပ္မည္ျဖစ္ပါေတာ့သည္။
ေမာင္ပုိင္
၁၆-၇-၂၀၁၃။
— with William Tuntunko and 5 others.