ဘဘ ဆရာႀကီးၿမိဳ႕မလြင္ ႏွင့္ MWD တီဗြီ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခန္း
တပ္မေတာ္ စစ္သမိုင္းျပတိုက္(နပတ) တြင္သမိုင္းအေထာက္အထားမ်ားကို လာေရာက္လႈဒါန္းေသာ တပ္မေတာ္၏ သမိုင္း၀င္ တိုက္ပြဲတပြဲျဖစ္သည့္ ၀က္ေကာ္တိုက္ပြဲတြင္ကိုယ္တိုင္ပါ၀င့္ခဲ့သည့္ ဗိုလ္ႀကီးေက်ာ္သိန္းလြင္ (ေရ) အၿငိမ္းစားသည္ ၁၉၄၄ မွ ၁၉၅၄ အထိ တပ္မေတာ္ေရတြင္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ ခဲ့သည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ၿမိဳ႕မေက်ာင္းအား စတင္ တည္ေထာင္ ခဲ့သည့္ ေက်ာင္းအုပ္ဆရာႀကီး ဦးဘလြင္ ၏ စတုတၱ ေျမာက္သားျဖစ္ၿပီး တပ္မေတာ္၏သမိုင္း၀င္တိုက္ပြဲျဖစ္သည့္ ၀က္ေကာ္ တိုက္ပြဲ တြင္ ရြပ္ရြပ္ခၽြံခၽြံ တိုက္ခိုက္ခဲ့သည့္ တံျမက္စည္းအေျမွာက္တပ္ဖြဲ႕၏ ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ ပါ၀င္ခဲ့သည့္ ဗိုလ္ႀကီး ေက်ာ္သိန္းလြင္ တပ္မေတာ္ေရ (ၿငိမ္း) အားေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခဲ့ပါသည္။
တပ္မေတာ္ စစ္သမိုင္းျပတိုက္(နပတ) တြင္သမိုင္းအေထာက္အထားမ်ားကို လာေရာက္လႈဒါန္းေသာ တပ္မေတာ္၏ သမိုင္း၀င္ တိုက္ပြဲတပြဲျဖစ္သည့္ ၀က္ေကာ္တိုက္ပြဲတြင္ကိုယ္တိုင္ပါ၀င့္ခဲ့သည့္ ဗိုလ္ႀကီးေက်ာ္သိန္းလြင္ (ေရ) အၿငိမ္းစားသည္ ၁၉၄၄ မွ ၁၉၅၄ အထိ တပ္မေတာ္ေရတြင္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ ခဲ့သည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ၿမိဳ႕မေက်ာင္းအား စတင္ တည္ေထာင္ ခဲ့သည့္ ေက်ာင္းအုပ္ဆရာႀကီး ဦးဘလြင္ ၏ စတုတၱ ေျမာက္သားျဖစ္ၿပီး တပ္မေတာ္၏သမိုင္း၀င္တိုက္ပြဲျဖစ္သည့္ ၀က္ေကာ္ တိုက္ပြဲ တြင္ ရြပ္ရြပ္ခၽြံခၽြံ တိုက္ခိုက္ခဲ့သည့္ တံျမက္စည္းအေျမွာက္တပ္ဖြဲ႕၏ ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ ပါ၀င္ခဲ့သည့္ ဗိုလ္ႀကီး ေက်ာ္သိန္းလြင္ တပ္မေတာ္ေရ (ၿငိမ္း) အားေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခဲ့ပါသည္။
ေမး ။ မဂၤလာပါ ဘဘ ၊ ဘဘ ဒီစစ္သမိုင္းျပတိုက္ကို သမိုင္းအေထာက္ေထားေတြလာလႈတယ္လို႕သိရပါတယ္ ။ ဘာေတြပါလဲခင္ဗ်။
ေျဖ ။ အရင္ကတည္းက သိမ္းဆည္းထားခဲ့တဲ့ ပစၥည္းေလးေတြပါ၊ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ပါဘီ ၊ တပ္မေတာ္ေရ ရဲ႕ စစ္ၿပီး ေခတ္ သမိုင္းေၾကာင္းနဲ႕ဆိုင္တဲ့ အေထာက္အထားေတြပါ။ ဘဘ တို႕ကအသက္ႀကီးၿပီဆိုေတာ့ ေနာင္လာ ေနာက္သားေတြ အတြက္လာလႈတာပါ။ ဒီထဲမွာ(Fives Navies Fight For Burma) ဆိုတဲ့စာအုပ္လဲပါတယ္။
ေမး ။ ဘဘ ကိုယ္တိုင္ပါ၀င္ခဲ့တဲ့ ၀က္ေကာ္တိုက္ပြဲ အေၾကာင္းလဲေျပာျပပါအံုး ဘဘ။
ေျဖ ။ တိုင္းျပည္လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးမၾကာခင္မွာဘဲ ႏိုင္ငံေရးပေယာဂအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ တခ်ိဳ႕ကြန္ျမဴနစ္ တခ်ိဳ႕ လဲ သန္ရာ သန္ရာ၀ါဒေနာက္လိုက္ တခ်ိဳ႕တပ္ေတြေတာခို ေပါ့။ အဲ့ဒီအခ်ိန္မွာ ကရင္စစ္တပ္ေတြကိုသစၥာရွိတဲ့ တပ္ရင္းေတြအျဖစ္ ကရင္ ၁ ကို ေတာင္ငူ၊ ကရင္ ၂ ကို ျပည္မွာ ထားၿပီးတိုင္းျပည္ကိုကာကြယ္ဖို႕ေစာင့္ခိုင္းထာတာ။ ကံဆိုးျခင္ေတာ့ အင္းစိန္မွာ KNU (ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအရံုး) နဲ႕သေဘာထားကြဲလြဲ (သူ႕ကာကြယ္ေရးတပ္ဖြဲ႕ျဖစ္တဲ့) KNDO နဲ႕ပစ္လားခတ္လားျဖစ္ေတာ့ အင္းစိန္မွာက်န္ေနတဲ့ ေဆြမ်ိဳးသားျခင္းေတြအတြက္ စိတ္ပူတဲ့ ကရင္ စစ္သားေတြဟာ အမ်ိဳးကိုေစာင့္ေရွာက္ရမယ္ဆိုတဲ့ အသိနဲ႕ အစိုးရဆန္႕က်င္သူေတြျဖစ္ အင္းစိန္ကိုကယ္ဖို႕ ရန္ကုန္ကိုဆင္းလာၾကေတာ့တာေပါ့။ ဒီအခ်ိန္မွာ ဗမာ့ေသနတ္ကိုင္ တပ္ရင္း ၅ က ရခိုင္မွာ တပ္ရင္း ၃ က ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚမွာ ရန္ကုန္မွာက ဘာတပ္မွ ခံတိုက္ႏိုင္ေလာက္တဲ့ အင္အားနဲ႕မရွိဘူး Training အျပည့္ရွိတဲ့ စစ္သားစစ္စစ္ ကရင္ Regiment ႀကီး ႏွစ္ခုသာ အင္းစိန္ကိုေရာက္ရင္ ရန္ကုန္လဲက်မွာဘဲ ျပည္ေထာင္စုလဲပ်က္စီးမွာဘဲေလ၊ ဒီေတာ့ ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚက သနက ၃ ရဲ႕ အင္အားတခ်ိဳ႕ကို ျဖစ္ေအာင္ျပန္ေခၚၿပီး ခံတိုက္ဖို႕လုပ္ၾကရတာေပါ့ ဒါေပမဲ့ သူတို႕က ေျခလ်င္သီးသန္ဘဲေလ အေျမွာက္မရွိဘူး။ ဒီေတာ့ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ အေပ်ာ္တမ္းတပ္က ၆ ေပါင္ဒါ အေျမွာက္တစ္လက္ နဲ႕ ဘဘတို႕ေရတပ္က ေဘာ္ဖာႀကီး တစ္လက္ကို ပစ္ကူေပးဖို႕ အတြက္ ဘဘ ကဘဲ အႀကံေပးတင္ျပခဲ့ၿပီး အစီအစဥ္ဆြဲခဲ့ႀကတာပါ။
ေမး ။ တကယ္လို႕လမ္းမွာမခုခံႏိုင္ခဲ့ရင္ ရန္ကုန္က်သြားႏိုင္တာေပါ့ေနာ္။
ေျဖ ။ ေသခ်ာတာေပါ့၊ ဘာလို႕လဲဆိုရင္ လမ္းမွာခုခံမဲ့တျခားတပ္မရွိဘူးေလ၊ သနက ၃ မွာကလည္းလူအင္အား ၁၈၀ ေလာက္နဲ႕ ေမာ္တာ ဘရင္းဂန္းေလာက္ဘဲပါတာ ဟိုက တင့္ကား ႏွစ္စီး သံခ်ပ္ကာကားေတြ အေျမွာက္ေတြ လက္နက္ အျပည့္ နဲ႕ လူကလဲ ၁၀၀၀ ေလာက္နဲ႕ ဒီေတာ့ ေန႕ခင္းတိုက္ပြဲျဖစ္ရင္ ဘဘတို႕ရႈံးမွာဘဲ ဒါ့ေၾကာင့္ညဘက္ သူတို႕မေမွ်ာ္လင့္တဲ့ အခ်ိန္ နဲ႕ ေနရာကို အငိုက္ဖမ္းၿပီး လမ္းေပၚကေနဘဲ တိုက္ပြဲ ဆင္ႏႊဲဖို႕ဆံုးျဖတ္လိုက္ၾကတာဘဲ၊ ဘာလို႕လဲဆိုေတာ့ ေရတပ္ ေဘာ္ဖာ ဆိုတာ ၾကည္းတပ္ အေျမွာက္ေတြလို က်ည္သြားလမ္းခံုးမဟုတ္ဘူး ေလယာဥ္ပစ္ အေျမွာက္ ဆိုေတာ့ က်ည္သြားလမ္းေျဖာင့္ေလ၊ ေန႕ခင္းဆိုရင္ တည့္တည့္ခ်ိန္ပစ္ဖို႕ရာက အငိုက္ဖမ္းႏိုင္မွာမဟုတ္ဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ညဘက္မွာ အငိုက္ဖမ္းတိုက္ခဲ့ရတာဘဲ။
ေမး ။ ဘဘ က ကိုယ္တိုင္တိုက္ပြဲ၀င္လာခဲ့တာဆိုေတာ့ တိုက္ပြဲ ေနာက္ခံေလးနဲ႕ အေတြအႀကံဳေလးေျပာျပပါအံုး ဘဘ။
ေျဖ ။ ဘဘ တို႕ ရန္ကုန္ကေန တပ္ရင္း ၃ နဲ႕ သြားၾကတာက ၁၉၄၉ ခုႏွစ္ ေဖေဖၚ၀ါရီ ၆ ရက္ေပါ့၊ ရန္သူက ဇီးကုန္းေရာက္ေနဘီ၊ ထရပ္ကား အစီး ၂၀၀ေက်ာ္နဲ႕ မိသားစုေတြပါ ပါတယ္၊ ၀က္ေကာ္နဲ႕ ၁၀ မိုင္ေလာက္ဘဲေ၀းေတာ့ တယ္။ ဘဘ တို႕ကလဲ ၀က္ေကာ္တံတားကေနခံတိုက္ဘို႕ ဆံုးျဖတ္ထားတာ၊ ဒါေပမဲ့ ကင္းေထာက္သြားပီးအေျခအေန သံုးသပ္တဲ့အခါ အေစာင့္ခ်ထားတဲ့ UMP (ျပည္ေထာင္စုစစ္ရဲတပ္) ေတြ ဆုတ္လာၾကၿပီ သူတို႕တပ္မႈး ဗိုလ္မႈးေအးခ်ိဳလဲ ဇီးကုန္း ဟိုဘက္ က ဖိုးသာေအာင္ကုန္းတံတား တိုက္ပြဲမွာ က်ဆံုးသြားရွာဘီ။(ေအာင္ဆန္းသူရိယ ဘြဲ႕ရ) ဒီေတာ့ ၀က္ေကာ္ တံတား ကေနခံတိုက္ဘို႕မျဖစ္ေတာ့ဘူး။
ညေနပိုင္းမွာ ရန္သူေတြလဲ ၀က္ေကာ္တံတားကိုေရာက္လာတယ္၊ တံတားကလဲ က်ိဳးေန သူတို႕ကိုခံတိုက္မယ့္တပ္လဲမရွိေလာက္ဘူးထင္ေနတဲ့ရန္သူဟာ ေအးေအးေဆးေဆးဘဲလုပ္ေနၾကတယ္။
ေခ်ာင္းကလည္းေရမရွိေတာ့ ေခ်ာင္းထဲကေနကားတစ္စီးပီးတစ္စီး ျဖတ္ေမာင္းလာၾကတယ္၊ ညအခ်ိန္ဆိုေတာ့ သူတို႕ မီးေရာင္ေတြကို ၁၀ မိုင္ေလာက္ကေနလွမ္းေတြ႕ေနရတယ္၊ ဘဘရဲ႕ ေဘာ္ဖာႀကီးကို လမ္းေပၚတင္ပီး တည့္တည့္ ခ်ိန္ပစ္လို႕ရေအာင္ဆင္ထားလိုက္တယ္၊ ပစ္ပစ္ျခင္း ၁ ခ်က္ ၂ ခ်က္နဲ႕ ထိမွျဖစ္မွာ၊ မဟုတ္ရင္ ကိုယ့္ကိုသူက ျပန္တီး သြား မွာ ေလ၊ ပိုၿပီးနီးေလ ထိခ်က္ပိုမွန္ေလျဖစ္မွာဆိုေတာ့ ရန္သူနဲ႕အနီးကပ္ဆံုးအေနအထားရမွ စပစ္ႏိုင္ရင္အေကာင္းဆံုးဘဲ ဒီေတာ့ သနက ၃ ကရဲေဘာ္ ၃ ေယာက္ကို မီးရထားလမ္း ဆီ ကိုက္ ၅၀၀ ေလာက္ကိုသြားခိုင္း မီးက်ည္ထဲ့ေပးလိုက္ပီး မင္းတို႕တည့္တည့္ ကားလမ္းေပၚရန္သူေရာက္တာနဲ႕မီးက်ည္ပစ္ ဆိုပီးအမိန္႕ေပးထားလိုက္တယ္၊ ရန္သူေတြနဲနဲေပါ့ဆ သြားတာက ေရွ႕ေျပးပိြဳင့္မလႊတ္တာဘဲ၊ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္တစ္စီးဘဲ ကိုက္ ၂၀၀ ေလာက္တက္လာပီး ျပန္ေကြ႕သြားတယ္။
အေျမွာက္ကို ေစာပစ္လို႕လဲမရဘူး ေနာက္က်ပစ္လို႕လဲမရဘူး အခ်ိန္ကိုက္မွျဖစ္မွာ ဘာဆက္သြယ္ေရး ကိရိယာ မွလည္းရွိ တာမဟုတ္ ဒီေတာ့ အေျမွာက္ပစ္မဲ့ေကာင္ေတြကို နားရြက္ကိုင္ထားပီးေတာ့ ငါဆြဲတာနဲ႕ က်ည္ရွိသေလာက္ပစ္ပီး ေအာက္ဆင္း ၀ပ္ေနေပေတာ့လို႕ႀကိဳတင္အမိန္႕ေပးထားရတာ၊ ခုနက ကင္းေထာက္လႊတ္ထားတဲ့ သနက ၃ က ရဲေဘာ္ ၃ ေယာက္ဆီက မီးက်ည္ လင္းလာတဲ့အခါ နားေတြကို ဆြဲလိုက္တာေပါ့ အေျမွာက္သမားေတြလဲ တန္းကနဲပစ္ၾကေတာ့တာဘဲ၊ ကံမ်ားေကာင္းျခင္ေတာ့ ေရွ႕ဆံုးက သံခ်ပ္ကာကားကိုထိ အဲ့ဒီကားကလမ္းေပၚမွာပိတ္ေနေတာ့ ေနာက္ကကားေတြ တက္ မရနဲ႕သူတို႕ဗ်ာမ်ားသြားတာေပါ့ ဒါနဲ႕ ဘဘတို႕လဲ ေအာက္ဆင္း၀ပ္ေနရာက အေပၚျပန္တက္ပစ္ လုပ္ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ ထိကုန္တယ္ ဒီအေျမွာက္က ေအာ္တိုပစ္လို႕ရတယ္ေလ ဒီေတာ့ သူတို႕က အေျမွာက္ ၄ ၊ ၅ လက္နဲ႕ ၀ိုင္းပစ္ ေနတယ္ ထင္ကုန္ေရာ … ဟာ အင္အားေတာ္ေတာ္မ်ားတယ္ ဘယ္ကစစ္ကူေတြနဲ႕လဲမသိဘူးျဖစ္ကုန္ေရာ၊ ေရွ႕ဆက္မတက္ရဲ ေတာ့ဘဲ တပ္ခြဲတစ္ခြဲေခၚ လွံစြပ္တက္ထိုးခိုင္းေရာ၊ သူတို႕တက္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ မီးက်ည္ရဲေဘာ္ေတြက မီးက်ည္ထပ္ပစ္ျပ ေတာ့ အလင္းေရာင္ထဲျမင္ေနရတဲ့ ရန္သူေတြကို ေအာ္တိုနဲ႕ပစ္တာေပါ့ သူတို႕က်ကုန္တာ အေထြးလိုက္ဘဲ၊ သူတို႕ ျပန္ဆုတ္သြားၾကတာဘဲ။ ဒါနဲ႕ အဲ့ဒီည တိုက္ပြျေတာ့ ဘဘတို႕ႏိုင္သြားတာေပါ့။ ေန႕ခင္းဘက္ေရာက္လာေတာ့ ဘဘ တို႕ကို သူတို႕ျမင္လို႕မျဖစ္ဘူးေလ ဒီေတာ့ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းထဲလွည့္ပတ္ေျပးရတာေပါ့ သူတို႕ဆီက ေမာ္တာပစ္တဲ့ေကာင္ေတြက ေဂၚရခါး ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္ေတြ ေမာ္တာကို အကြက္လိုက္ပိုက္စိတ္တိုက္ပစ္သြားတာ ဒီေတာ့ ဘဘတို႕က သူတို႕ပစ္ပီး သြား တဲ့အကြက္ထဲ ေျပးေျပးပီး ေရွာင္တာေပါ့။
ဒုတိယေန႕တစ္ေန႕လံုးစိန္ေျပးတန္းေဆာ့ေနေတာ့တာဘဲ။ တတိယေန႕ၾကေတာ့ သူတို႕ႏွစ္ဘက္ညွပ္တိုက္မယ္ဆိုပီး တက္လာၾကတာ ဒါေပမဲ့ သူတို႕က တိုက္စစ္မဆင္ခင္ အခ်ိန္ကိုက္ထားပီးနားေန ၾကတာ ကို ဗိုလ္မႈးခ်စ္ျမိဳင္ ရဲ႕ တပ္ရင္း ၃ က ေျခလ်င္တက္တိုက္လိုက္ၾကတာ သူတို႕ျပန္ဆုတ္ခြာသြားၾကရေတာ့တာဘဲ။ ဒါနဲ႕ ရက္ၾကာလာေတာ့ ၾကာရင္တို႕ရံႈးႏိုင္တယ္ အျပတ္ျဖတ္မွဆိုပီး ရန္သူ႕ေဘးနံကို ဘဘ ရဲ႕ အေျမွာက္နဲ႕ပစ္ ထရပ္ကား ေတြတစ္စီးပီး တစ္စီး ထိကုန္တဲ့အခါမွာ ေျခလ်င္တပ္ ကလည္း ရဲရဲ၀ံ့၀ံ့ ၀င္လံုးလိုက္ၾကတာ သူတို႕ရႈံးပီး သူတို႕ရဲ႕ တပ္ရင္းမႈး နဲ႕ ဒုတပ္ရင္မႈး ပါဖမ္းမိလိုက္ေတာ့တာဘဲ အဲဒါ ေဖေဖၚ၀ါရီ ၁၃ ရက္ေပါ့။ သူတို႕ကိုႏိုင္ပီး ေတာ့မွ သူတို႕ခမ်ာ သူတို႕ထက္ အင္အား ၃ ဆ ေလာက္နဲတဲ့ တပ္ကေလးကိုအရႈံးေပးလိုက္ရမွန္းသိေတာ့တယ္။
ေမး ။ အဲဒီတိုက္ပြဲမွာ ဘဘ ရခဲ့တဲ့ ဆုတံဆိပ္မ်ားရွိရင္ေျပာျပေပးပါလား။
ေျဖ ။ ဒီတိုက္ပြဲမွာ ဘဘ စည္သူတံဆိပ္ရခဲ့ပါတယ္၊ စိတ္ထဲမွာေတာ့ ဒီတံဆိပ္ဟာ ဘဘတစ္ေယာက္ ထဲ အတြက္မဟုတ္ဘဲ ဘဘရဲ႕ အေျမွာက္အဖြဲ႕သား ၁၄ ေယာက္လံုးအတြက္လို႕ ယံုၾကည္ထားပါတယ္။
ေမး ။ တံျမက္စည္းလို႕အေျမွာက္ႀကီးကိုေခၚတဲ့အေၾကာင္းေလးလဲရွင္းျပပါအံုး ဘဘ။
ေျဖ ။ ဒုတိယကမာၻစစ္ႀကီးတုန္းက အေမရိကန္ေရငုပ္သေဘာၤေတြစစ္ဆင္ေရးထြက္တဲ့အခါ လံုျခံဳေရးေၾကာင့္ ႀကိဳးမဲ့ဆက္သြယ္ေရး မလုပ္ၾကဘူး၊ ဆိပ္ကမ္းကို၀င္လာမွ သူတို႕ျပန္လာမွန္းသိၾကတာ ဒါ့ေၾကာင့္ သူတို႕ မစ္ရွင္ ေအာင္ျမင္ သလား မေအာင္ျမင္ဘူးလားသိေအာင္ ဆိပ္ကမ္းအ၀င္မွာ ရြက္တိုင္ထိပ္ကို တံျမက္စည္းႀကီးခ်ည္ပီး၀င္လာရင္ ေအာင္ျမင္ တယ္ဆိုတဲ့ အထိမ္းအမွတ္ေပါ့။ ခုလည္းမစ္ရွင္ေအာင္ျမင္တဲ့ အေျမွာက္ႀကီးကို တံျမက္စည္းလို႕ ေရတပ္အထိမ္းအမွတ္နဲ႕ ေခၚလိုက္ၾကတာေပါ့။
ေမး ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ ဘဘ။